TERIREM - Byzantine Choir "Tropos"

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΨΑΛΤΩΝ

Ένα πολύ ενδιαφέρον site ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ  με τα βιογραφικά σύγχρονων ψαλτών.

Αμανές και Βυζαντινή Μουσική

Η διαφοροποίηση μεταξύ ενός Ισλαμικού συστήματος και της Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής είναι η συστηματική παρουσία του αυτοσχεδιασμού στο πρώτο, ως λειτουργικό στοιχείο της μουσικής πραγμάτωσης.

 Η Βυζαντινή Μουσική δεν είναι και ουδέποτε υπήρξε τρόπος αυτοσχεδιασμού και αυτενέργειας. 
Μουσικά, οι Αμανέδες έχουν δική τους τεχνοτροπία με υψηλόφωνη, βαριά και βαθιά μολπή (τραγουδιστική απόδοση) που σύρει επί μακρόν σε ένταση και ποικιλία τους ήχους των λέξεων προσδίδοντας έτσι ανατολίτικο πάθος απροσμέτρητης αισθηματικότητας (κοινώς «νταλκά»).
βλ. wiki & http://www.ieropsaltesrodou.gr/wp-content/uploads/2014/07/i_ellinikotita_tou_amane.pdf 

Βάλε ένα αμανετζή ψάλτη να σου πει ένα τεριρεμ,  πες του να το ξαναπεί!Ποτέ δεν θα το πεί το ίδιο. Δεν έχει χρόνο, αυτοσχεδιάζει, βγάζει κραυγές ασυνάρτητες που διεγείρουν την αίσθηση, τον πόνο, τον οίκτο. Μπορεί να είναι καλλίφωνος, όμως, δεν ψάλλει!
Μέσα τους οι αμανέτζήδες ψάλτες, έχουν συνδέσει τον πόνο και το συναίσθημα με την προσευχή. 

Η Βυζαντινή Μουσική δεν βγάζει το αμανετζίδικο συναίσθημα του πόνου και του κλάματος αλλά είναι κατάλληλα φτιαγμένη για να λατρεύεται ο Θεός. Εσκεμμένα επιλέχθηκαν οι 8 ήχοι της. Κανένα άλλο μακάμι, κανένας άλλος ήχος, κανένας άλλος ρυθμός.
Αυτή είναι η ΠΑΡΑΔΟΣΗ.

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ ΚΑΙ Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

Αγαπώ πολύ την Εκκλησία και τη Βυζαντινή μουσική (Γιάννης Τσαρούχης)

Σαν σήμερα πριν 19 χρόνια απέδρασε προς την αιωνιότητα ο Γιάννης Τσαρούχης (1910 – 1989). Ο Τσαρούχης που όπως είπε ο Μάνος Χατζιδάκις «ποτέ του δεν υπήρξε Κρατικός. Ήταν και είναι Εθνικός και Χριστιανός μαζί»!Σκέφτηκα, λοιπόν, να αφιερώσω στη μνήμη του ένα πρωτότυπο σχετικώς κείμενο για τη σχέση του με τη Βυζαντινή Μουσική. Είχα δημοσιεύσει κάτι ανάλογο προ δεκαετίας, αλλά τώρα επανέρχομαι με περισσότερα στοιχεία, εξόχως αποκαλυπτικά.
Η σχέση του Τσαρούχη με την Εκκλησία χρονολογείται από πολύ παλιά, όταν μαθήτευε στον Φώτη Κόντογλου. Ο ίδιος το ομολογεί: «Ο Κόντογλου μ’ έκανε να γνωρίσω την Εκκλησία, η οποία ήταν για μένα ένα πράγμα άγνωστο. Η Εκκλησία που γνώρισα όταν ήμουνα μικρό παιδί δεν ήταν η ίδια με την Εκκλησία που σχημάτισαν σιγά σιγά οι πρόσφυγες που φέραν τη βυζαντινή μουσική ξανά».Ο Χατζιδάκις μας έκανε γνωστό πως ο Τσαρούχης έψαλλε στο Μετόχι του Παναγίου Τάφου στην Πλάκα μαζί με τον Νίκο Γεωργιάδη, τον Χρήστο Βαχλιώτη, τον Ιωάννη και τον Κοσμά Ξενάκη. Αφηγείται ο Χατζιδάκις: "Δεν θα ξεχάσω ποτέ, σαν ήμουν 18 χρονών, μες στα δύσκολα για όλους χρόνια της γερμανικής κατοχής, τον Τσαρούχη, τριγυρισμένο από διαλεχτούς νέους μαθητές του, να παρακολουθεί τη λειτουργία του Επιταφίου, σ’ ένα μικρό εκκλησάκι της Πλάκας, κρατώντας μιαν αναμμένη λαμπάδα, με μιαν άνετη ευλάβεια, χωρίς τον ιουδαϊσμό των «τακτικών χριστιανικών θαμώνων», με μιαν ευλάβεια που λες και υπήρχε μέσα του χιλιάδες χρόνια, να ψάλλει «γνησίως βυζαντινά», και συγχρόνως να ευφραίνεται τις μύριες προεκτάσεις ετούτης της στιγμής που ζούσε".

Ο Μάρκος Δραγούμης μας πληροφορεί ότι ο Τσαρούχης πήγαινε και άκουγε τον Θεόδωρο Χατζηθεοδώρου στο Μετόχι του Παναγίου Τάφου στην Πλάκα. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του εκκλησιαζόταν στην Αγία Ειρήνη της οδού Αιόλου, όπου αναπαυόταν το πνεύμα του με την ερμηνεία της βυζαντινής μουσικής από τον Λυκούργο Αγγελόπουλο και τη χορωδία του.

Ακόμη, είναι γνωστή βαθιά έλξη που ασκούσε στον Τσαρούχη το Άγιον Όρος, όπου – αν και άρρωστος σοβαρά – έφτανε ως απλός προσκυνητής τις παραμονές της Μεγαλοβδομάδας για να παρακολουθήσει τις ολονύχτιες ακολουθίες. Το μοναστικό τυπικό τον ενθουσίαζε. Οι αργόσυρτες βυζαντινές μελωδίες τον γοήτευαν.
Από τα γραφτά του αντιλαμβανόμαστε ότι είχε σοβαρή άποψη για την βυζαντινή μουσική:
«Δεν είμαι μουσικολόγος, αλλά αυτές οι υπερβολές ορισμένων Εγγλέζων, που νομίζουν ότι η μουσική η παλιά, από τα χειρόγραφα, ήταν τελείως διαφορετική από τη σημερινή μουσική τη Βυζαντινή, είναι λανθασμένες. Δηλαδή, η γραφή ήταν μια εποχή στενογραφική. Κι εγώ που πήρα μαθήματα από έναν ψάλτη αϊβαλιώτη, λαϊκό, μου ‘λεγε: «Παιδί μου μάθε να διαβάζεις. Αλλά μην τα λες όπως είναι γραμμένα μα να τ’ αλλάζεις».

Η προβληματική του Τσαρούχη είναι ειδική και δείχνει την ευρύτητα των αναζητήσεών του και την ευρυμάθειά του. Στον 20ο αιώνα οι ξένοι μουσικολόγοι που ασχολήθηκαν με τα μεγίστης αξίας χειρόγραφα της βυζαντινής μουσικής, στην προσπάθειά τους να μεταγράψουν τα παλαιά μέλη που ήταν σε στενογραφική παρασημαντική, διατύπωσαν την άποψη ότι υπάρχει μέγα χάσμα μεταξύ των παλαιών μελωδιών και των νεωτέρων και άρα ουδεμία σχέση έχει η προ της Αλώσεως μουσική με την μεταβυζαντινή (όπως μάλιστα καταγράφεται από το 1814).
Ο Τσαρούχης δε συμμερίζεται καθόλου αυτή την άποψη, αφ’ ενός γιατί γνωρίζει, όπως ο ίδιος λέει, τις ανάλογες ιστορικές εξελίξεις στην ελληνική ζωγραφική και την αγιογραφία και αφ’ ετέρου διότι εμπιστεύεται – ορθώς – τον δάσκαλό του τον λαϊκό ψάλτη, ο οποίος του είπε να μάθει να διαβάζει τα μουσικά κείμενα, αλλά να μην τα λέει όπως είναι μα να τ’ αλλάζει. Αυτό σημαίνει ότι η βυζαντινή μουσική παράδοση καταγράφεται με εκπλήσσουσα – για παραδοσιακή μουσική – λεπτομέρεια, αλλά για να εκτελεστεί σωστά πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν το καθοριστικό στοιχείο της προφορικής παράδοσης. Οι ερμηνευτές, ψάλτες και ιερείς, αποδίδουν τα μέλη με όλα τα ποικίλματα και τα μικροδιαστήματα, τα αυτοσχεδιαστικά στοιχεία και τα μελίσματα, όπως τα παρέλαβαν και τα άκουσαν από τους προηγούμενους.

Ο Μάρκος Δραγούμης πιστοποιεί σε κείμενό του την Τσαρούχεια αυτή προβληματική. Αναφέρει τις συζητήσεις που έκανε με τον Τσαρούχη για το θέμα, ο οποίος «πίστευε πως οι δυτικοί δεν μπορούν συλλάβουν την ουσία της βυζαντινής μουσικής, ότι κακώς υποτιμούσαν (τώρα όχι πια) τη νεότερη αλλά ζωντανή παράδοσή της, κακώς θεωρούσαν ότι όλα τα είδη της είχαν τουρκοποιηθεί κι ότι οι μεταγραφές τους από τα αρχαία βυζαντινά χειρόγραφα ήταν υπεραπλουστευμένες». Έτσι ο Δραγούμης, «υποψιασμένος» από τον Τσαρούχη μίλησε, όπως γράφει, στον μεγάλο μουσικολόγο Έγκον Βέλλες για τη λάθος μεταγραφική λογική των δυτικών μουσικολόγων και εν μέρει, τουλάχιστον, τον έπεισε.
Ο Τσαρούχης όμως ήταν θιασώτης του γνησίου μέλους και όχι του νόθου. Με την ανάπτυξη της Ωδειακής παιδείας στην Ελλάδα, άρχισε να διδάσκεται η βυζαντινή μουσική κατά τρόπο ξηρόφωνο, κατ’ ευρωπαϊκόν επηρεασμόν, χωρίς την προφορική παράδοση που ουσιαστικά αναδεικνύει το μέλος. Τότε οι «ωδειακοί» ψάλτες θεωρούσαν τους παλιούς ως αμανετζήδες και νοθευτές της μουσικής. Ο Τσαρούχης μας διασώζει μια σπουδαία μαρτυρία γύρω απ’ αυτήν την εξέλιξη: «Ένας γέρος Αϊβαλιώτης που μου δίδασκε ψαλτική, το 1931, συναντήθηκε με έναν καθηγητή του Ωδείου που προσπαθούσε να του αποδείξει ότι δεν ακολουθεί τη Βυζαντινή παράδοση. Όταν έφυγε ο καθηγητής, μου είπε ο γέρο – ψάλτης: Μην τους ακούς αυτούς τους δασκάλους παιδί μου, δεν είδες τι άσκημα που έψελνε;»Όπως ομολογεί ο ίδιος Τσαρούχης: "Θέλησα να μάθω βυζαντινή μουσική για να βοηθηθώ στη σκηνοθεσία του θεάτρου. Έχω φτάσει μέχρι τον πλάγιο πρώτο. Έχω ψάλλει και σε κάποιο δίσκο στο Παρίσι. Πάντως δε μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου σαν μουσικό".Ο Τσαρούχης σαν γνήσιος ρωμιός ενδιαφέρθηκε και για τη μουσική του Γένους. Ακούραστος θηρευτής της αλήθειας της Παράδοσής μας φρόντισε να μη μείνει άγευστος και αυτού του θησαυρού. Ας είναι αιωνία η μνήμη του!
Φωτό:
1. 1932. Ο Τσαρούχης και ο Φώτης Κόντογλου με ράσα δόκιμων μοναχών στη Μονή Βαρλαάμ, στα Μετέωρα (φωτ. Ι. Π. Παπαχατζηδάκης).
2. Ανάσταση στο Πρωτάτο (1982). Ο Γ. Τσαρούχης στο στασίδι κρατώντας τη λαμπάδα του. Ο Μ. Χατζιδάκις έγραψε: «Ο Τσαρούχης είναι χριστιανός, όχι γιατί πηγαίνει στην εκκλησιά, αλλά γιατί ξέρει να στέκεται μέσα σ’ αυτήν, με την άνεση ενός παπά και με την αγιότητα ενός μικρού παιδιού».

3. Σχέδιο του 1943. Το έργο, μάλλον άγνωστο στο ευρύ κοινό, παριστάνει τον Ιησού σε παιδική ηλικία, καθισμένο στα γόνατα της Παναγίας, που σκύβει το κεφάλι της σαν για να Τον δει ή να ακουμπήσει το μάγουλό της στο ανασηκωμένο χέρι Του. Από την άλλη μεριά, η μορφή ενός αγγέλου με ανοιγμένα τα φτερά κρατά το άλλο χέρι του Ιησού.

πηγή: ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ

ΠΕΡΙ ΣΥΓΧΥΣΕΩΣ (Ιωάννου Δαμαρλάκη)

Πέρασε και φέτος η Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα! Και φέτος βιώσαμε νέα ήθη – άλλα ήθη! Βιώσαμε αυτά που τραγουδά ο μεγάλος βάρδος Στέλιος Καζαντζίδης μαζί με τον Αντώνη Βαρδή: «Νεοέλληνες με γεια σας, τα νέα σας τα στέκια – (ήθη) – χάρισμά σας»! Μα θα μου πείτε, πάλι γκρίνια, πάλι στενοχώριες, πάλι ένταση, πάλι….. Και ποιος είσαι εσύ; Ποιος σε διόρισε «αστυφύλακα» και «χωροφύλακα» της Εκκλησίας, της παράδοσης, της εκκλησιαστικής τάξεως και του πολιτισμού μας; Και συ τα ίδια δεν έκανες; Εσύ είσαι ο αλάνθαστος;
          Αγαπητά μου αδέλφια, περνώντας το σκαλοπάτι των 50 ετών σπουδής στα ιερά αναλόγια της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, έχοντας μαθητεία – διδασκαλία σε μεγάλους δασκάλους, ωδεία, σχολές και χορωδίες, μελετώντας και ερευνώντας σε βάθος την εκκλησιαστική μας μουσική, το τυπικό, την ερμηνεία και απόδοση του εκκλησιαστικού μέλους, τη σχέση του με τα άλλα είδη της μουσικής, αλλά και τις διαφορές τους, το τι ζητούν και τι θέλουν οι πιστοί για να προσευχηθούν (άραγε τους ρωτήσαμε ποτέ;), αλλά και τη συμμετοχή των ακροατών –  πιστών στα μουσικά δρώμενα της Θείας Λατρείας της ορθοδόξου πίστεώς μας, την παιδεία των μουσικών – ψαλτών, αλλά και των πιστών – ακροατών, αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω δημόσια κάποιους προβληματισμούς μου, που αναφέρονται στο τρίπτυχο προσευχή – πιστοί (εκκλησίασμα), εκτέλεση μελωδίας (ψάλτες), ναός – χώρος (ιερέας). Θα μπορούσα να γράψω πολλά, αλλά δεν είναι της παρούσης να γραφούν αναλυτικά. Θα μου πείτε, τέτοια ώρα, τέτοια λόγια! Ή «τι ψάχνεις τώρα; Γύρευε τη δουλειά σου! Ασχολήσου με τη διδασκαλία σου και την ψαλτική σου κι άσε τον κόσμο να κάνει ό,τι θέλει, ό,τι του αρέσει! Τι θες και τσακώνεσαι με τον ένα και με τον άλλο και δημιουργείς αντιπάθειες;» Αχ, αυτές οι συμπάθειες και οι αντιπάθειες…..
      Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι «ο άνθρωπος που δεν εκφράζει τα πιστεύω του δεν είναι αξιοπρεπής», ο δε Πλάτων: «πριν να πεις τη γνώμη σου, συμβουλέψου και τον επαΐοντα».  Κατά τον ίδιο τρόπο και οι πρόγονοί μας θα έπρεπε να πουν: «Τι θέλουμε τώρα να επαναστατήσουμε εναντίον των κατακτητών; Καλά είμαστε. Ας κάτσουμε ήσυχοι και μια μέρα θα γίνουμε ένα με τους κατακτητές και θα περάσουμε καλά….»
           Απλώς έκανα μια εισαγωγή για …συστάσεις… Άλλωστε όσοι με γνωρίζουν, γνωρίζουν καλά και τους αγώνες μου για τη γνήσια Βυζαντινή Εκκλησιαστική μας Παράδοση – Κληρονομιά. Αγώνες για την επιστροφή στις ρίζες μας, στο ανόθευτο και γνήσιο εκκλησιαστικό μέλος, στον προσευχητικό και νηπτικό χαρακτήρα του, στην Ελληνική – δωρική προφορά του και στο «ιδιάζον» ύφος – ήθος της ορθόδοξης ψαλμωδίας.
         Αλλά, αυτά θεωρητικώς. Στο δια ταύτα. Τι ζήσαμε και πάλι την περίοδο αυτή, την περίοδο της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδος, της ιερότερης και κατανυκτικότερης εκκλησιαστικής περιόδου του εκκλησιαστικού έτους; Ψάλτες να τραγουδούν και να θεατροποιούν τα άχραντα Πάθη του Κυρίου μας. Τραγουδιστές να μονοπωλούν, λόγω «λεπτών» (λεπτών = χρημάτων) αισθημάτων και προβολής τους, τα ωραιότερα και κατανυκτικότερα μέλη της Εκκλησίας μας. Να έχουν λόγο επί της ουσίας και για τους ύμνους, χωρίς να γνωρίζουν την ψαλτική τέχνη, τη Βυζαντινή μουσική, την εκκλησία και το κυριότερο, χωρίς πίστη! Χάριν ή δήθεν «ευφωνίας»! Χάριν ή δήθεν «κουλτούρας»! Χάριν ή δήθεν για το «έθιμο ρε γ…….!»  Χάριν ή δήθεν, γιατί αυτά αρέσουν! Άπαγε της βλασφημίας! Απλώς, για την προβολή και το χρήμα θα έλεγα. Συνθέτες να παρουσιάζουν τους εκκλησιαστικούς ύμνους διασκευασμένους, τροποποιημένους, μεταποιημένους και εν τέλει κακοποιημένους! Ψάλτες – συνάδελφοι (;) να παρουσιάζουν και μάλιστα εντός του ιερού ναού, με τρόπο που θυμίζει όπερα, τσάμικα, μανέδες και… δε συμμαζεύεται. Παρεμπιπτόντως, παρακολούθησα από τηλοψίας τον Ακάθιστο Ύμνο, κακοποιημένο βάναυσα τόσο από τους ιερείς, όσο και από τους ψάλτες (και μάλιστα πρωτοκλασάτους). Ήκουσα το «Άσπιλε…» και το «Και δος ημίν…» από τους ψάλτες και όχι από τους βοηθούς ή τους αναγνώστες, ωσάν να είναι το Α και το Ω της ακολουθίας! Και το κυριότερο, μ΄ έναν τρόπο που θα ζήλευε (;) κι ο χότζας… Τραγουδιστές και ψάλτες να περιέρχονται τα  Μ.Μ.Ε., να παρουσιάζουν τους εκκλησιαστικούς ύμνους «αγνώριστους» και να αυτοεξευτελίζονται. Να συναγωνίζονται και να αγωνιούν ποιος θα πάει περισσότερες φορές, ποιος θα πει το «εξέδυσάν με….», ποιος θα τραβήξει την ψηλότερη κορώνα ή τον καλύτερο μανέ και… «στην υγειά μας… βρε παιδιά»!
         Θα μου πείτε, αυτά αρέσουν στον κόσμο. Έχουν ωραία φωνή! Τι να πάω στην εκκλησία ν΄ ακούσω, λέγουν οι περισσότεροι, τους ψάλτες που μοιάζουν με ανατολίτες «αμανετζήδες»; Καλύτερα ο τάδε τραγουδιστής ή τραγουδίστρια. Γιατί να αρέσουν αυτά, όμως, και να μην αρέσουν οι παραδοσιακοί ψάλτες, τα παραδοσιακά ψαλσίματα; Τι φταίει;
          Θα προσπαθήσω να δώσω τις δικές μου εξηγήσεις γύρω απ΄” αυτή την κατάσταση, που τα τελευταία χρόνια τείνει να γίνει μόδα, τείνει να γίνει «παρά – δοση» μάλλον. Πρόσφατα, μάλιστα, μεγάλη «φίρμα» – τραγουδιστής  αναγγέλλει στους θαμώνες του νυκτερινού κέντρου που τραγουδά ότι: «έτσι για το ένθιμο (μάλλον έθιμο ήθελε να πει) θα σας πω και εγκώμια, το κάνω κάθε χρόνο». Και ακούς από κάτω τους θαμώνες να τσουγκρίζουν τα ποτήρια τους με το «η Ζωή εν τάφω» και τα γνωστά κοσμητικά….. προστυχόλογα, συνοδεία του «Αι γεναιαί αι πάσαι»! Θα μου πείτε ακραίο το περιστατικό. «Νεοέλληνες, με γεια σας, τα νέα σας τα στέκια χάρισμα σας!!!»
          Θα σας αναφέρω επίσης ένα περιστατικό – γεγονός και τα συμπεράσματα δικά σας. Κάποτε σε ναό των Αθηνών ο Ιερέας έβαλε όργανα στη Θεία Λειτουργία και μάλιστα ένα συγκρότημα ροκ, με το σκεπτικό της προσέλκυσης των νέων. Ο τότε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Σεραφείμ έδωσε την άδεια λέγοντας: «Άσε τους! Να δεις που θα ξεφουσκώσει η υπόθεση! Στο τέλος ξυρίζουν το γαμπρό….» Ο Σεραφείμ μιλούσε πάντα σκωπτικά. Ήξερε το αποτέλεσμα του εγχειρήματος, όχι ως διορατικός, αλλά ως έμπειρος λειτουργός. Μάλιστα, είχε εκμυστηρευθεί στον αείμνηστο φίλο Γιάννη Χατζηφώτη: «Βρε Γιαννάκη, κι αν αναστηθεί ένας παπα – Πλανάς κι ένας Άγιος ακόμη και τους φέρω και τον Παβαρότι, πάλι δικαιολογίες θα βρουν. Δεν τους φταίνε οι παπάδες κι οι ψαλτάδες. Δεν τους αρέσει η Εκκλησία κι ο Χριστός». Ξεκινούσε, λοιπόν, κάθε Κυριακή η θεία λειτουργία σε «ροκ έκδοση». Κοσμοπλημμύρα! Όμως, «ω, του παραδόξου θαύματος!» όλο και λιγόστευε το ακροατήριο. Όταν είχε πια απομυθοποιηθεί η όλη υπόθεση, πήγαν τα Μ.Μ.Ε. να ρωτήσουν τον κόσμο γιατί δεν πηγαίνει στην εκκλησία αυτή. Οι νέοι, λοιπόν, απάντησαν: «δεν πάμε, γιατί δεν μπορούμε ν΄ ακούμε την ίδια μουσική στη διασκέδαση και την ίδια στην προσευχή». Έτσι σιγά – σιγά διαψεύσθηκαν οι Κασσάνδρες που έλεγαν: «κάνετε τέτοιες αλλαγές για να έλθουν οι νέοι στην εκκλησία». Δε φταίει, αδέλφια μου, η μουσική της Οορθόδοξης Εκκλησίας (μιλώ για τη σωστή Βυζαντινή Εκκλησιαστική Μουσική κι όχι τις παραφθορές της) για το ότι δεν πάνε οι νέοι και γενικότερα ο κόσμος στην εκκλησία. Αναζητήστε αλλού τα αίτια, τα οποία όντως είναι υπαρκτά, αλλά όχι της αρμοδιότητός μου. Βέβαια, όχι ότι η προσφερόμενη σήμερα μουσική στην εκκλησία είναι ό,τι καλύτερο. Αλλά, ας είναι. Ποια είναι τα αίτια αυτής της κατάντιας, ας μου επιτραπεί να πω;
          1) Η έλλειψη παιδείας είναι το βασικότερο σημείο που πρέπει να προσέξουμε. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει: «εάν παιδεύσωμεν την γλώτταν ψάλλειν….» Θα αναφέρω στο σημείο αυτό ένα παράδειγμα: Καλλιτέχνης – τραγουδιστής που έχει αναλάβει εργολαβικώς τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας και μάλιστα το περιβόητο «θεατρικόν απαύγασμα», το «εξέδυσάν με…»,  δήλωσε από τηλοψίας με… περισσή χάρη και χωρίς ίχνος ντροπής ότι μετά από συναυλία, μέσα σε ορθόδοξο ναό, το ποίμνιο (όντως «ποίμνιο») που παρακολουθούσε, στο τέλος έτρεξε με αλαλαγμούς και του έκοβε τρίχες από την πλούσια κόμη του για να τις έχει ως φυλακτό! «Με έγδυσαν στην κυριολεξία σας λέω….», είπε…
      Θα αναφέρω, όμως, κι ένα άλλο παράδειγμα παιδείας, ήθους, ύφους και συμπεριφοράς που διαδραματίστηκε στη Βασιλεύουσα, στην Πόλη, τη δεκαετία του ΄60 (λίγο πριν την απέλαση των Ελλήνων) σε μεγάλο κεντρικό ναό, όταν Αθηναίος ψάλτης – έμπορος βρέθηκε εκεί και εκκλησιάστηκε Μεγάλη Δευτέρα βράδυ στον «Νυμφίο». Ο ψάλτης του ναού τού πρότεινε να ψάλει το γνωστό τροπάριο «τον Νυμφώνα σου βλέπω…». Ο Αθηναίος Πρωτοψάλτης το απέδωσε όπως το έχει διασκευάσει ο Ιωάννης Σακελλαρίδης. Τότε Ιερέας και Ψάλτης από ευγένεια και αβροφροσύνη δεν αντέδρασαν. Αντέδρασε, όμως, το εκκλησίασμα και στο άκουσμα του τροπαρίου κατ΄ αυτόν τον τρόπο «ανεφώνησε φωνή μεγάλη», λέγων: «Δεν είναι έτσι! Λάθος!» Θυμηθείτε: «εάν παιδεύσωμεν την γλώτταν ψάλλειν…». Αυτή είναι η παιδεία! Βεβαίως, υπάρχει εξήγηση. Ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καλλίνικος, καθηγητής της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, έλεγε ότι «και οι γυναίκες που έρχονταν να μου καθαρίσουν το σπίτι εν ώρα εργασίας έψαλλαν, δεν τραγουδούσαν». Ο δε καθηγητής Αναστάσης Λαζαρίδης λέγει ότι:  «σ΄ όλα τα καταστήματα στο Νιχώρι Κωνσταντινουπόλεως, στο χωριό του, έψαλλαν ή συζητούσαν για την ψαλτική. Σ΄ όλα τα μήκη και τα πλάτη της Πόλης ήκουες ψαλμωδίες».
        Αναφέρω επίσης ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Κάποτε ένας γνωστός ανά το πανελλήνιο ψάλτης μού έστειλε τα CD που είχε κυκλοφορήσει, με ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδος. Τα έβαλα να τα ακούσουν τρεις διαφορετικές γενιές ψαλτών, αλλά και πιστών. Εδώ θα σας αναφέρω μόνο τρεις απαντήσεις στο ερώτημά μου: Μήπως κάνω λάθος; Μήπως αυτά είναι τα σωστά ψαλσίματα; Πρώτος τα άκουσε μαθητής μου (ηλικίας 13 ετών), του οποίου η αντίδραση ήταν: «κλείστε το γιατί δεν μπορώ να τ΄ ακούω». Ο δεύτερος ήταν ο Αθανάσιος Καραμάνης, ένα χρόνο πριν φύγει απ΄ τη ζωή. Μου λέγει: «ωραία φωνή έχει, αλλά δεν ξέρει τη δουλειά του». Τελευταίος, ο επί πολλά έτη βοηθός του Κωνσταντίνου Πρίγγου κ.Σταμάτιος Παπαμανωλάκης, ο οποίος μου είπε τούτο το αμίμητο, ακούγοντας αυτόν τον μεγαλόσχημο Πρωτοψάλτη: «ας είσαι καλά, Γιαννάκη, παιδί μου, που μ΄ έκανες να γελάσω, να ευθυμήσω σήμερα….»
          Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να τονίσω κάτι πολύ σημαντικό. Είτε το αποδεχόμαστε – παραδεχόμαστε – είτε όχι, αν θέλουμε να μάθουμε Κρητική μουσική, δε θα πάμε στην Ήπειρο, αλλά στην Κρήτη! Ή αν θέλουμε να μάθουμε τα Ηπειρώτικα τραγούδια, δε θα πάμε στα νησιά μας, αλλά στην Ήπειρο κ.ο.κ.  Σαν να πας τώρα στα ριζίτικα χωριά της Κρήτης και να τους κάνεις μάθημα για τα ριζίτικα τραγούδια. Το ίδιο συμβαίνει και με τη Βυζαντινή Μουσική, με την Ψαλτική Τέχνη.  Η πηγή είναι το Βυζάντιο, είναι η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία, είναι ο Πατριαρχικός Ναός. Γιατί αυτή η μουσική εκεί γεννήθηκε, εκεί αναπτύχθηκε, εκεί καλλιεργήθηκε κι από ΄κει μεταλαμπαδεύθηκε σ΄ όλη την οικουμένη. Επομένως, η Βυζαντινή Μουσική, η ατόφια και γνήσια, είναι η Πατριαρχική παράδοση και «το ιερόν διδασκαλείον» αυτής ο πάνσεπτος Πατριαρχικός Ναός.
          2) Ο κόσμος σήμερα έχει εθιστεί στα ακούσματα της λεγομένης μοντέρνας – κοσμικής μουσικής και δεν του αρέσει αυτός ο τρόπος έκφρασης της Βυζαντινής, Ελληνικής Μουσικής. Θέλει να μεταφερθεί αυτό το ήθος, αυτός ο τρόπος και μέσα στην εκκλησία στη Θεία Λατρεία και το ονομάζει εκσυγχρονισμό. Εμείς το λέμε εκκοσμίκευση.  Ο κόσμος θέλει συντομία στην προσευχή. Έχει «δουλειές», αν είναι για προσευχή! Δεν έχει δουλειές, όμως, όταν είναι για διασκέδαση! «Τα λέτε αργά, αργείτε», μας λένε. Αλλά αν πάνε στη διασκέδαση, ξημερώνονται!  Ένας καθηγητής πανεπιστημίου, μετά το τέλος των Χαιρετισμών, μου λέγει επί λέξει: «αν θα ξαναπείτε το αργό «Τη υπερμάχω», δεν ξανάρχομαι στον Άγιο Μηνά». Του λέγω: «κ.Καθηγητά, γνωρίζετε γιατί λέγεται κατ΄ αυτόν τον τρόπο, αργά;» Μου απαντά: «όχι.» «Ακούστε, λοιπόν: Η προσευχή στην Εκκλησία γίνεται κατά δύο τρόπους. Ακούμε όλοι οι εκκλησιαζόμενοι τους ύμνους και ομαδικά προσευχόμεθα, συμμετέχουμε «ψυχή τε και σώματι». Υπάρχουν όμως στιγμές, όπως αυτή των αργών μαθημάτων, που ο Ιερέας διαβάζει ευχές ή προετοιμάζει τα της Θείας Λατρείας και είναι ώρα για την ατομική μας προσευχή, κατανυσσόμενοι από την ωραία μελωδία. Δηλαδή, το μουσικό αυτό μάθημα γίνεται όχημα αναβάσεως πνευματικόν, για μια προσωπική επαφή με το Θεό μέσα στο Ναό και μαζί με τους αδελφούς συμπροσευχομένους.» Αυτά ήκουσα από το άγιο στόμα του π.Επιφανίου Θεοδωροπούλου.
          3) Το ζητούμενο εκτός της παιδείας είναι και το τι ζητάς από την εκκλησία. Τι θέλεις, όταν πηγαίνεις στην Εκκλησία. Πηγαίνεις για να προσευχηθείς ή για να διασκεδάσεις ή για το έ(ν)θιμο που λέει κι ο λαϊκός τραγουδιστής; Εδώ, δεν έχουμε να κάνουμε με γούστα και με έθιμα, αλλά με πίστη. Αν ξεκαθαρίσουμε μέσα μας τι θέλουμε, είμαι σίγουρος ότι θα οδηγηθούμε στη μουσική της προσευχής, την εκκλησιαστική μουσική. Τη μουσική, που όπως μου έλεγε ο δάσκαλός μου, δημιουργήθηκε με προσευχή, αγρυπνία και νηστεία και όχι πίνοντας φραπέ και βλέποντας τηλεόραση! Για να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα: η μεν Ευρωπαϊκή μουσική είναι η μουσική της ψυχαγωγίας και της διασκέδασης, η δε Βυζαντινή μουσική είναι για την προσευχή. Όπως έλεγε αείμνηστος Ιεράρχης: «η μεν Ευρωπαϊκή μουσική μυρίζει κολόνια, η δε Βυζαντινή, λιβάνι. Η μια είναι για τα σαλόνια, τα θέατρα, το πάλκο και η άλλη για το Ναό, την Εκκλησία».
          4) Είπαμε και στην πρώτη απάντηση περί παιδείας, επαναλαμβάνω και εδώ ότι σήμερα ζητούμε ό,τι έχει σχέση με εκκλησία να μικρύνει, να αμβλυνθεί, να αλλάξει, να… να… αλλά εμείς, όχι! Να έχουμε λόγο στα της Εκκλησίας, αλλά να μην πηγαίνουμε στην Εκκλησία! Να ζητούμε αλλαγές, εκσυγχρονισμούς και… και… αλλά να πηγαίνουμε μόνο Χριστούγεννα και Πάσχα και βεβαίως σε κηδείες, γάμους κτλ. Παρακαλώ τους ευσεβείς Ορθοδόξους Χριστιανούς να ασχοληθούν με τη Βυζαντινή Εκκλησιαστική Μουσική, με τη μουσική της προσευχής, της καταλλαγής, με τη γλώσσα του ουρανού, με «την επίγειον κλίμακα την εις ουρανούς άγουσαν» κατά τον Μέγα Βασίλειον. Τότε, είμαι σίγουρος ότι και θα συμμετέχουν, αλλά και θα καταλαβαίνουν καλύτερα τα τελούμενα εν τω Ναώ. Το σημαντικότερο δε, ότι σύμφωνα με τις τελευταίες επιστημονικές έρευνες, η Βυζαντινή Εκκλησιαστική Μουσική αποτελεί μέσον θεραπείας πολλών ψυχικών και σωματικών ασθενειών!
          5) Οι παράγοντες της Θείας Λατρείας (Ιερείς και Ψάλτες) είμαστε «καθώς πρέπει» στα καθήκοντά μας; Γνωρίζουμε σε βάθος τη μουσική και το τυπικό της Εκκλησίας μας; Αγωνιζόμαστε για να μεταλαμπαδεύσουμε αυτή την εκκλησιαστική παιδεία και το εκκλησιαστικό ήθος στο εκκλησίασμα; Έβλεπα τη Μεγάλη Εβδομάδα συμπεριφορές συναδέλφων όμοιες…  με την ψαλμωδία τους! Λες και έβλεπα ανθρώπους σε λαϊκό πάλκο και όχι σε ψαλτήρι! Τα ΄χουμε μπερδέψει, συνάδελφοι! Βρισκόμαστε σε σύγχυση, γιατί δε γνωρίζουμε σε βάθος, πλάτος και μήκος, αν θέλετε, το αντικείμενό μας, έστω και ως επαγγελματίες επί τέλους, όπως έλεγε ο αείμνηστος Ε. Φαρλέκας ή ο Α. Καραμάνης «δεν ξέρουμε τη δουλειά μας»!
             Κι εσείς, αγαπητοί συνθέτες, τραγουδιστές και λοιποί καλλιτέχνες, σεβαστείτε επί τέλους μια παράδοση αιώνων! Σεβαστείτε τον Σταυρωθέντα Κύριό μας! Σεβαστείτε την πίστη μας! Ασχοληθείτε με το υπούργημά σας, με το λειτούργημά σας, το οποίο σεβόμαστε και το θέλουμε για να μας ψυχαγωγείτε, να μας διασκεδάζετε! Όχι όλα στο βωμό του κέρδους και της προβολής! Έχουμε μπλέξει, έχουμε μπερδέψει κι έχουμε ισοπεδώσει τα πάντα!
              Θα σας αναφέρω ένα προσωπικό περιστατικό. Όταν έγραψα το έργο «ΩΔΗ ΣΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑ», μαθητές μου με προέτρεψαν να τραγουδήσω ένα απ΄ τα τραγούδια που έγραψα γιατί το απέδιδα πολύ καλά ως ο δημιουργός του. Τελικά, πήρα την απόφαση να το τραγουδήσω στη συναυλία. Στο σπίτι μου, έκανα πρόβες και με άκουσε η κόρη μου, η οποία μου είπε αμέσως : «μη, πατέρα». «Γιατί;», ρώτησα. Και μου απαντά: «γιατί στο κηποθέατρο, μόλις σ΄ ακούσουν, θα σηκωθούν όλοι και θα κάνουν το σταυρό τους! Δεν τραγουδάς, πατέρα, αλλά ψάλλεις!» Αυτό το παράδειγμα το αναφέρω για να καταλάβουμε όλοι μας ότι η ψαλμωδία είναι η ιδιαίτερη γλώσσα και προφορά της προσευχής! ΕΙΝΑΙ ΕΜΜΕΛΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗ και μας προδίδει εμάς τους ψάλτες, όταν προσπαθούμε να τραγουδήσουμε! Το ίδιο και με τους τραγουδιστές! Όσο κι αν προσπαθούν, το ύφος και το ήθος της φωνής τους προδίδει ότι είναι τραγουδιστές! Όπως ακριβώς στη γλώσσα. Ο Κρητικός ή ο Μακεδόνας π.χ. κάτι θα πει και θα καταλάβεις από πού είναι! Και θα μου πείτε πού το κακό; Άλλο κολόνια κι άλλο λιβάνι, αδελφοί μου! Άλλο προσευχή κι άλλο χορός και τραγούδι!
«Τι μπορεί να γίνει;», θα μου πείτε. Εγώ θα μιλήσω για μας τους ψάλτες. Εμείς οι ψάλτες πρέπει να κάνουμε τρία πράγματα:
α) να μελετήσουμε,
β) να μελετήσουμε και
γ) να μελετήσουμε!
Είμαστε αδιάβαστοι από πάσης απόψεως! Θεολογικώς, επιστημονικώς, μουσικώς, φωνητικώς, σε θέματα τυπικού και τάξεως και κυρίως βιωματικώς! Ψάλλουμε με τα χείλη και την καρδιά και την ψυχή εκτός…  Όλα εκ του προχείρου και εκ των ενόντων! Η γνώση «ελευθερώσει ημάς», αδελφοί συνδιάκονοι! Οι παρεκτροπές μας και η εν γένει συμπεριφορά μας δηλώνουν και σημαίνουν άγνοια και απιστία! Όλα τα είδη της Εκκλησιαστικής Τέχνης (αγιογραφία κτλ.) υπόκεινται σε νόμους άγραφους και γραπτούς, στην Ιερή Παράδοση! Κινούνται πάνω στις γραμμές του τραίνου, που λέγεται Ιερά Ορθόδοξη Παράδοση και κάθε παρεκτροπή σημαίνει εκτροχιασμό, πλάνη και απώλεια!
            Άλλο ένα παράδειγμα: Κάποτε ο Μέγας Πρωτοψάλτης ΙΑΚΩΒΟΣ ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ, διελθών εξ Αθηνών, έψαλε στον Μητροπολιτικό Ναό. Τον πλησίασαν οι γνωστοί – άγνωστοι «φιλόμουσοι» και του ζήτησαν να «βάλει» κάτι τι πάρα πάνω σ΄ αυτά που θα ψάλει (βάλε, Δάσκαλε, λίγο «σάλτσα»). Με κοφτερή ματιά και αυστηρό βλέμμα ο Δάσκαλος απαντά: «Αλλάζουν τα δόγματα της Εκκλησίας μας; Όχι! Ε, πώς θ΄ αλλάξω εγώ τα τροπάρια; Όπως τα λέγω στο Πατριαρχείο, θα τα πω κι εδώ!»
            Ζούμε στην εποχή του μικροφώνου, του ηλεκτρονικού ισοκράτη, του λάπτοπ μέσα στη εκκλησία (!), του κινητού τηλεφώνου – ισοκράτη, του ηχοσυνόλου μετ΄ ακουστικού – μόνιτορ, του ράσου με κρόσσια για μεταξωτές κορδέλες (συγνώμη, με μεταξωτές κορδέλες), με αναλόγια ανάκλιντρα, με καλπάκια τύπου ημίψηλου αναγεννησιακού ή ως φέσια, με μικρόφωνα ανά χείρας, με κινήσεις – εμφανίσεις θεατρικές και μάλιστα τύπου σόου – μπιζ και δε συμμαζεύεται, αδέλφια μου… Έλεος! Όποιοι συνάδελφοι δεν αναπαύονται στο Ιερό Αναλόγιο, ιδού καιρός για να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους στο τραγούδι! Ας αφήσουν όμως την Ιερή Ψαλμωδία ήσυχη! Ας μη μετατρέψουμε τα Ιερά Αναλόγια, τα στασίδια μας σε παλκοσένικα και πασαρέλες!
               Πολλά είπα και συγχωρέστε με! Θα μου πείτε, «είστε αναχρονιστικός, δε σας αρέσουν τα τραγούδια, ζηλεύετε» και άλλα πολλά «ων ουκ έστιν αριθμός…» Μακριά από μένα τέτοιες συμπεριφορές! Άλλωστε το έχω αποδείξει. 15 μουσικά έργα δικά μου κυκλοφορούν με θέματα εθνικά, πατριωτικά, κοινωνικά κ.α. δημοτικής, λαϊκής και έντεχνης Ελληνικής μουσικής. Χορωδίες μικτές και εκκλησιαστικές έχω δημιουργήσει, όπως και μόνιμη ορχήστρα. Πρωτοψάλτης σ΄ έναν απ΄ τους μεγαλύτερους ναούς της πατρίδας μας είμαι και με τα σύγχρονα μέσα, ηλεκτρονικά και άλλα ασχολούμαι, όμως δεν έχω μπερδέψει τα… καλώδια…
               Γνωρίζουν οι πάντες ότι και εγώ, μαζί με κορυφαίους καλλιτέχνες και μάλιστα το καυχώμαι – για πρώτη φορά – επιχείρησα να ερμηνεύσω Βυζαντινή Μουσική με όργανα και πολύ γρήγορα κατάλαβα «το άτοπον του εγχειρήματος»! Δεν κρύβομαι πίσω απ΄ το δάχτυλό μου! Αλλά τολμώντας, ανακαλύπτω τα λάθη και τις παρεκτροπές! Τίποτε λιγότερο, τίποτε περισσότερο!
Συμπέρασμα :
«Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΟΥΤΕ ΣΥΓΧΡΟΝΙΖΕΤΑΙ, ΑΛΛ΄ ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΥΤΑΙ!»
               Σε λίγο καιρό κυκλοφορεί το βιβλίο μου «ΑΛΛΟ ΚΑΛΗ ΦΩΝΗ ΚΙ ΑΛΛΟ ΚΑΛΟΣ ΨΑΛΤΗΣ» και εκεί θα είμαι αναλυτικότερος.
             
               Κλείνοντας αυτό το σημείωμά μου τολμώ να γράψω:

«ΣΤΗΚΕΤΕ ΚΑΙ ΚΡΑΤΕΙΤΕ ΤΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ!»

Και να ρωτήσω: γιατί ο Έλληνας Ορθόδοξος Χριστιανός, ενώ αλλιώς τραγουδά στην Ήπειρο ή στην Κρήτη ή στη Μακεδονία, το «Χριστός ανέστη» το ψάλει το ίδιο και απαράλλαχτα σ΄ όλη την Ελλάδα;

               Κλείνω με μια μαντινάδα του καλού φίλου και συνεργάτη Γιώργου Ζαχαριουδάκη, που την έγραψε διαβάζοντας αυτό το κείμενο:
Κι έρχομαι εγώ στα λόγια σου που συνεχώς διδάσκεις,
πως άλλο η καλή φωνή, κι άλλ΄ ο καλός ο ψάλτης!

πηγή:   http://ikoukouzelis.com/archives/4391

Διαδικτυακή Βιβλιοθήκη Μελωδού του Βασίλη Κιαμηλίδη (Πρωτοψάλτου Βεροίας)

 Ένα πολύ ενδιαφέρον site από την Βέροια. Βυζαντινές μουσικές παρτιρούρες, με λειτουργίες και ακολουθίες σε μια πολύ όμορφη βυζαντινή γραφή, με την φροντίδα του Βασίλη Κιαμηλίδη, Πρωτοψάλτου Βεροίας. Μπορεί κάποιος ψάλτης να κατεβάσει ολόκληρες παρτιτούρες εντελώς δωρεάν. Τα θερμά συγχαρητήρια στον κ. Βασίλη Κιαμηλίδη.
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΤΟ SITE ΤΟΥ ΜΕΛΩΔΟΥ

ΑΝΑΙΡΕΘΗΚΑΝ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΚΩΜΩΔΙΖΕ ΚΑΙ ΧΛΕΥΑΖΕ ΤΟΝ ΙΕΡΕΑ ΜΕ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥ

Επειδή εμμέσως ο χρήστης που διακωμώδησε τον Ιερέα, ότι δήθεν δεν έψαλλε σύμφωνα με την  βυζαντινή μουσική (κατ' άλλα αναφέρει ότι είναι 20 ετών, μικρός και χωρίς εμπειρία και επίσης σήμερα τον αναφέρει π. Νικόδημο από ....καβαρνό) κατεβάζουμε την ανάρτηση που είχε ανεβάσει με άλλο όνομα πριν από 2 μέρες.
Ένας άλλος λόγος που προχωράμε στην διαγραφή της ανάρτησης είναι ότι ο διαχειριστής της ομάδας, μερίμνησε έγκαιρα και κατέβασε την χλευαστική, κοροιδευτική, απαξιωτική και συνάμα αδιάντροπη ανάρτηση που έγινε στην ομάδα του εις βάρος του Ιερέα.
Άλλωστε νομίζει ότι τις δικές μας αναρτήσεις τις διαβάζει και ...η "κουτσή" Μαρία, ενώ οι δικές του είναι κρυφές και δεν διαβάζονται από κανέναν άλλον παρά μόνον από μέλη της ομάδας του.
Στην σημερινή ανάρτηση, αλλάζει λιγάκι το σκηνικό και ναι μεν μιλάει ότι δεν έχει εμπειρία, καθ' ότι 20 ετών και 1 χρόνο στο αναλόγιο, κατά τ' άλλα έχει την γνώση και την εμπειρία να μπορεί να διακρίνει......το πατριαρχικό ύφος!
Θεωρούμε το θέμα ότι έχει λήξει γι αυτό η ανάρτηση  που έθιξε το θέμα κατεβαίνει.
Όσο για την τελευταία παράγραφο, απλά του λέμε πρόσεχε τι γράφεις, έστω και σε κοινωνικές ομάδες, διότι διαβάζονται και από κόσμο που δεν είναι εγγεγραμμένοι στην ομάδα και όχι η κουτσή Μαρία αλλά και ο.... κουτσός ο Μπάμπης τις διαβάζει! διάβασε το προηγουμενο άρθρο που τα σχόλια της δημόσιας ομάδας που συμμετέχεις διαβάζονται απ' όλο το πλανήτη και είναι εμφανή δημοσίως  ΚΛΙΚ

Από τη μια κρίνουμε....από την άλλη δεν θέλουμε να κριθούμε !!

1. Η Αντίφαση της Κριτικής και το Έργο του Ιερέα

Είναι οξύμωρο να κρίνουμε με τόση ευκολία, ενώ ταυτόχρονα αρνούμαστε να δεχτούμε οποιαδήποτε κριτική για τη δική μας συμπεριφορά. Προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση ο σχολιασμός μας για τις ανάρμοστες συμπεριφορές που εκδηλώθηκαν σε σελίδα κοινωνικής δικτύωσης απέναντι σε έναν επίσημο Αρχιμανδρίτη, ψάλτη και μουσικό.

Είτε είναι αρεστό σε κάποιους είτε όχι, ο συγκεκριμένος ιερέας διαδίδει παγκοσμίως τη Βυζαντινή Μουσική με αυταπάρνηση, γεγονός που αποδεικνύεται από την τεράστια απήχηση του έργου του, με τα βίντεό του να ξεπερνούν το 1.000.000 προβολές.

2. Η Δεοντολογία του «Δημόσιου Λόγου»

Κάποιοι έσπευσαν να αποφανθούν πως αυτό που παρουσιάζει «δεν είναι βυζαντινή μουσική». Η απάντηση είναι απλή: Αν δεν σας εκφράζει, μπορείτε απλώς να αλλάξετε κανάλι.

Αντί για αυτό, επιλέξατε τη δημόσια διαπόμπευση με ειρωνικά σχόλια περί «ούζων», «τσιπούρων» και «ναργιλέδων». Είναι απορίας άξιο πώς κάποιος επιλέγει να χλευάζει έναν άνθρωπο που έχει αφιερώσει τη ζωή του στη λατρεία του Ιησού Χριστού.

Σημείωση: Αν και ο διαχειριστής της σελίδας σας έσπευσε να κατεβάσει τη συνομιλία —αναρωτώμενος μάλιστα για την ταυτότητα του blog μας— εμείς έχουμε στη διάθεσή μας όλο το υλικό.

3. Η Νομική και Ηθική Διάσταση

Σε περίπτωση που συνεχιστεί αυτή η τακτική, θα κληθείτε να ανταποκριθείτε σε δύο βασικά ζητήματα:

1. Επιστημονική Τεκμηρίωση: Να αποδείξετε με ποια κριτήρια ισχυρίζεστε ότι το έργο του δεν αποτελεί βυζαντινή μουσική.

2. Απολογία: Να αναλάβετε την ευθύνη για τα προσβλητικά σχόλια, τα οποία λανθασμένα θεωρείτε ότι προστατεύονται από το καθεστώς μιας «κλειστής ομάδας».

---

4. Η Πλάνη περί «Κλειστής Ομάδας» στο Facebook

Ας ξεκαθαρίσουμε την πραγματικότητα για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις:

• Η ομάδα σας είναι ΔΗΜΟΣΙΑ: Δεν είναι ούτε κρυφή, ούτε μυστική.

• Προσβασιμότητα: Οποιοσδήποτε χρήστης του διαδικτύου, ακόμα και αν δεν είναι μέλος, μπορεί να διαβάσει το σύνολο των σχολίων και των αναρτήσεων.

Είναι λοιπόν άτοπο να μας κατηγορείτε ότι «υποκλέπτουμε» σχόλια από μια κλειστή ομάδα. Εμείς απλώς σχολιάσαμε τη δημόσια διαπόμπευση ενός ιερέα, η οποία ήταν εκτεθειμένη στα μάτια όλων.

Δείτε και μόνοι σας: Παραθέτουμε παρακάτω τα αποδεικτικά στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι το περιεχόμενό σας είναι ορατό σε όλους μας, παρόλο που δεν υπήρξαμε ποτέ μέλη της ομάδας σας.

ΑΡΑ ΛΟΙΠΟΝ ΜΗΝ ΛΕΜΕ ΑΝΟΗΣΙΕΣ. ΟΥΤΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΑΡΑΒΙΑΣΑΜΕ, ΑΛΛΑ ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΒΡΙΣΑΜΕ ΕΠΩΝΥΜΑ, ΑΠΛΑ ΣΧΟΛΙΑΣΑΜΕ ΤΙΣ ΑΘΛΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΓΡΑΨΑΤΕ ΕΣΕΙΣ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΣΑΣ ΚΡΑΤΗΣΑΜΕ ΚΑΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΤΗΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΝΟΣ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΠΟΙΟΣ ΕΓΡΑΦΕ ΑΘΛΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ??!!!


Να είστε καλά
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ - ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

Συναυλία Βυζαντινής Μουσικής του Λεωνίδα Βλαχόπουλου

Την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου  στο Δημοτικό  Θέατρο Θέρμης, η Χορωδία Βυζαντινής Μουσικής του Κέντρου Πολιτισμού Ν. Ραιδεστού και ο χοράρχης Λεωνίδας  Βλαχόπουλος  πραγματοποίησαν  Χριστουγεννιάτικη Συναυλία Βυζαντινής Μουσικής όπου  συμμετείχαν:

Η Χορωδία Βυζαντινής μουσικής Πολιτιστικού Νέας Ραιδεστού|

 Ο Χορός των «Θεσσαλονικέων Υμνωδών» |  ο Μοναχός Ιάκωβος  και ο βυζαντινός χορός   Ηδύμελον.

Για περισσότερες πληροφορίες 

 http://www.activistis.gr/2014/12/blog-post_17.html

Αφιέρωμα στον καλλικέλαδο Πρωτοψάλτη Ιωάννη Αθανασίου

Ένα αφιέρωμα στον καλλικέλαδο Πρωτοψάλτη Ιωάννη Αθανασίου

Συναυλία Βυζαντινής Μουσικής για τα 200 χρόνια της Νέας Μουσικής Γραφής

Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου, 8:30 μμ
Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός
Με το μουσικό σύνολο ROMEIKO
Διευθύνει ο Δρ Γιώργος Π. Μπιλάλης
Προλογίζει ο μουσικολόγος Δρ Ιωάννης Αρβανίτης

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

To 80% της κάθε Λειτουργικῆς πράξεως (Ἑσπερινὸς, Ὄρθρος, Λειτουργία) στὴν Ὀρθόδοξη Ἑλληνικὴ Ἐκκλησία ἀποτελεῖται ἀπὸ Παλαιοδιαθηκικοὺς Ψαλμοὺς καὶ Βυζαντινὴ Ποίησι τῆς πρώτης Χριστιανικῆς Χιλιετίας (6ος-11ος αἰ.) ποὺ τραγουδιέται (ψάλλεται) ἀντιφωνικὰ μέχρι καὶ σήμερα ἀπὸ τοὺς Ψάλτες, δηλαδὴ μουσικοὺς μὲ ἐπιστημονικὴ γνῶσι καὶ τέχνη στὴν λεγόμενη Βυζαντινὴ μουσική. Τὸ ὑπόλοιπο 20% εἶναι οἱ εὐχὲς τῶν ἱερέων.

Τὸ 2014 στέκεται ἕνας σταθμὸς ὀρόσημο στὴν ΨΑΛΤΙΚΗ Τέχνη καὶ αὐτὸ γιὰ δύο λόγους.

Πρῶτον, 200 χρόνια πρὶν (1814) ἐφαρμόσθηκε μία ψαλτικὴ μεταρύθμισι στην Κωνσταντινούπολι (Πατριαρχείο) στὸν τρόπο γραφῆς καὶ ἀναγνώσεως τῶν ψαλτικῶν μελῶν, γνωστὴ στοὺς ψαλτικοὺς κύκλους σὰν Νέα Ἀναλυτικὴ Μέθοδος (Ν.Μ.) ποὺ ἐφευρέθη ἀπὸ τοὺς τρεῖς δασκάλους: τὸν Μητροπολίτη Δυρραχίου ΧΡΥΣΑΝΘΟ, καὶ τοὺς ψάλτες-μελοποιούς ΓΡΗΓΟΡΙΟ Λαμπαδάριο (†1821), ἀργότερα καὶ Πρωτοψάλτη τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας (Μ.τ.Χ.Ε.) καὶ τὸν ΧΟΥΡΜΟΥΖΙΟ Χαρτοφύλακα (†1840) τῆς Μ.τ.Χ.Ε. Η Νέα Μέθοδος ἀπεδείχθη μία ταχύρρυθμος μέθοδος διδασκαλίας καὶ ἐκμαθήσεως τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς σὲ ἀντίθεσι μὲ τὴν γριφώδη παλαιὰ παρασημαντικὴ ποὺ ἀπαιτοῦσε 10-15 χρόνια ἐκμαθήσεώς της.

Οἱ Γρηγόριος και Χουρμούζιος ἀνέλαβαν ἀφενὸς τὴν διδασκαλία τῆς Ν.Μ. στοὺς ψάλτες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἀρχομένης δὲ καὶ τῆς Ψαλτικῆς Τυπογραφίας στὸ Βουκουρέστι (1820) και Κωνσταντινούπολι (1824) τυπώθηκαν τὰ πρῶτα ψαλτικὰ βιβλία στὴν Ν.Μ. πρὸς πρακτικὴ χρῆσι στὶς ἐκκλησίες καὶ ἔτσι ὅλες οἱ ἑπόμενες γενιὲς ψαλτῶν μέχρι καὶ σήμερα ψἐλνουν διαβάζοντας Μουσικὴ ἀπὸ τὴν Ν.Μ. Αφετέρου, οἱ Γρηγόριος καὶ Χουρμούζιος - κυρίως ὁ δεύτερος λόγῳ προώρου θανάτου τοῦ Γρηγορίου - μᾶς μετέγραψαν σὲ χειρόγραφους κώδικές τους ἕνα μικρὸ τμῆμα τῆς βυζαντινῆς μελοποιΐας ποὺ εἶχε ἤδη ξεχαστεῖ πιὰ στὶς μέρες τοῦ Χουρμουζίου.

Οἱ μεταγραφὲς τοῦ Χουρμουζίου κάθε ἄλλο παρὰ ζωντάνεψαν τὸ αὐθεντικὸ βυζαντινὸ ἄκουσμα, ἀλλἀ πιὸ πολὺ μιμήθηκαν τὴν ὑπάρχουσα ψαλτικὴ παράδοσι του 19ου αἰ. Τὸ μεταγραφικὸ ἔργο της Παλαιᾶς μουσικῆς, ἔστω καὶ μὲ τὸ λάθος ἠχητικὸ ἀποτέλεσμα, σταμάτησε μὲ τὸν θάνατο του Χουρμουζίου, τὸ ΚΛΕΙΔΙ τῶν μεταγραφῶν αὐτῶν χάθηκε καὶ αὐτὴ ἡ μακραίωνη βυζαντινὴ παράδοσις παρέμεινε τελικὰ μουσειακὸ εἶδος.

Δυτικοὶ μελετητὲς μὲ κέντρο τὴν Δανία (ΜΜΒ 1930) καὶ τὸ ἑλληνόρρυθμο μοναστήρι τὴς Κρυπτοφέρρης (1960) ἀμφισβήτησαν τὶς μεταγραφὲς τοῦ Χουρμουζίου καὶ ἐφάρμοσαν ἕνα ἁπλό κώδικα μεταγραφῆς τῶν βυζαντινῶν μελῶν, ἀλλὰ ὄχι μὲ ἐπιτυχία.

Δεύτερον, το 2011 ὁ μουσικολόγος Ἰωάννης Ἀρβανίτης μᾶς ἀποκαλύπτει τὴν χαμένη ΚΛΕΙΔΑ μεταγραφῆς τῶν βυζαντινῶν μελῶν καὶ μᾶς ἀνασυστήνει τὸν χαμένο αὐθεντικό τους ἦχο!

Ακόμα ο Αρβανίτης διδάσκει πλέον την Παλαιά γραφή των ψαλτικών χειρογράφων σε ταχύρυθμη μέθοδο σε αντίθεσι με τα γεγονότα του 1800 που γέννησαν την ανάγκη τηε Νέας Μεθόδου! Ετσι η γνώσις της Παλαιάς μεθόδου δίνει πλέον νόημα και συνέχεια σε μουσικολογικές απορίες που μέχρι τώρα ήταν ἄλυτες.

Το Σύνολο Romeiko στις 29 Σεπτεμβρίου στον Παρνασσό θα ἐρμηνεύσει γνώριμα ποιήματα (ΠΙΣΤΕΥΩ, Ἐπὶ σοὶ χαίρει, κ.ἄ.) στὸν πρωτὀτυπο αὐθεντικό τους ἦχο.

Οἱ ὕμνοι αὐτοὶ ἐπιζοῦν μέχρι σήμερα μέσα στὴν Ὀρθόδοξο Λατρεία, ἀλλὰ μὲ ἐντελῶς διαφορετικὸ ἄκουσμα. Ἀκόμα θὰ ἀπολαύσουμε μεταγραφὲς τοῦ Χουρμουζίου καθὼς καὶ ἄγνωστες συνθέσεις μελοποιῶν (1850-1900) ποὺ εἶναι μελοποιημένες στὴν Ν.Μ. καὶ σύμφωνα μὲ τὸ μουσικὸ κριτήριο τῆς ἐποχῆς τους.

Σας προσκαλοῦμε στο μουσικὸ ταξίδι.
Μέχρι τότε ὑγιαίνετε.

Δρ Γιῶργος Π. Μπιλάλης
Δομέστικος

πηγή: romfea.gr

Μέγας Πολυαρχιερατικός Εσπερινός και Θεία Λειτουργία στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Αλεξάνδρου Π. Φαλήρου

Μέγας Πολυαρχιερατικός  Εσπερινός στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Αλεξάνδρου Π. Φαλήρου τελέσθηκε στις 29/8/2014, παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ν. Σμύρνης κ.κ. Συμεών, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κισσάμου & Σελίνου κ.κ. Αμφιλοχίου καθώς και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ολυμπίας και Τριφυλίας κ.κ.Χρυσοστόμου. Οι εορταατικές εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με του ίδιους Αρχιερείς την επόμενη μέρα 30/8/2014 παρουσία πλήθους χριστιανών που προσκύνησε και έλαβε την ευλογία του Αγίου.

Ο 20μελής Βυζαντινός χορός των Ιεροψαλτών, υπό την Διεύθυνση του Πρωτοψάλτη και καθ. της Βυζαντινής Μουσικής Κωνσταντίνου Πολίτου, συντονισμένος πειθαρχημένος και άψογος στις βυζαντινές εκτελέσεις, απέδωσε με μεγάλη ευλάβεια τα εορταστικά και πανηγυρικά άσματα της εορτής του Αγίου Αλεξάνδρου, δημιουργώντας το κατάλληλο κλίμα ευλάβειας και κατάνυξης.
Η φιλοξενία του Πρωτοψάλτη στους συμμετέχοντες ιεροψάλτες, γενναιόδωρη και μεγαλόδωρη. Ακολούθησε δείπνο στην παραδοσιακή ταβέρνα του "Αρσένη" στο Π. Φάληρο με εξαίσια εδέσματα και οίνο.

Για να δείτε φώτο κάντε κλικ εδώ
Για VIDEO εδώ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΩΡΩΠΟΥ

Συνέδριο του Σχολείου Ψαλτικής για την επέτειο των 200 χρόνων από την καθιέρωση της Νέας Μεθόδου

To Σχολείον Ψαλτικής, βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να αναγγείλει τη διεξαγωγή Διεθνούς Συνεδρίου Μουσικολογίας, με θέμα
«1814 -2014. 200 χρόνια από την καθιέρωση της Νέας Μεθόδου»
Για πληροφορίες κάντε κλικ ΕΔΩ 

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΕΛΟΥΡΓΙΑ Η πάντερπνη ηχητική έκφραση της ορθόδοξης λατρείας του Γρ. Στάθη Καθ. Παν/στημίου

Με τους όρους ‘βυζαντινή’ και ‘μεταβυζαντινή’ μουσική προσδιορίζεται και χαρακτηρίζεται η ελληνική μουσική έκφραση και παράδοση, με μιαν αδιάκοπη συνέχεια και ομογένεια, περνώντας μεσ’ απ’ τους μακρούς αιώνες του βυζαντινού πολιτισμού. Ως τέχνη η Βυζαντινή μουσική αποτελεί έκφανση του βυζαντινού πνεύματος και πολιτισμού και οργανώθηκε, απ’ τα μέσα του ι΄ αιώνος ή και λίγο νωρίτερα, σε πλήρες, αυτοτελές, άρτιο και ομοιογενές σύστημα σημειογραφίας για την τελειότερη δυνατή έκφραση της λατρείας της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας. Η φροντίδα για θεοσέβεια, η ευπρέπεια και η ετοιμασία των ελλήνων και ελληνοφώνων –βυζαντινών και μεταβυζαντινών- και παντοιογλώσσων άλλων ορθοδόξων χριστιανών να μιλήσουν στο Θεό και στους αγίους του δημιούργησαν έναν απ’ τους μεγαλύτερους μουσικούς πολιτισμούς της οικουμένης, τον βυζαντινό και μεταβυζαντινό – νεοελληνικό, που είναι και ο μακρωβιότερος ανάμεσα στους γνωστούς μουσικούς πολιτισμούς, όσον αφορά στην ομοιογενή γραπτή παράδοσή του. Το ελληνικό σύστημα σημαδογραφίας ή σημειογραφίας ή παρασημαντικής είναι, στην πρωτοφανέρωσή του, απότοκο του ελληνικού αλφαβήτου, κι είναι και το ίδιο ένα σοφό ηχητικό αλφάβητο. Η συνομοουσιότητα των δύο γραφών, του αλφαβήτου των γραμμάτων και της σημαδογραφίας, είναι απόλυτα πολιτισμικά μεγέθη, με τα οποία οδηγούμαστε σε αυτογνωσία και κοινωνία οι έλληνες ‘απανταχού γης’ και κατατείνουμε σε θεογνωσία, αφού με το λόγο ντυμένο με το ένδυμα του μέλους αναφερόμαστε στο Θεό και προσομιλούμε.

Ο γραπτός αυτός και έντεχνος μουσικός ελληνικός πολιτισμός μιας χιλιετίας (10^ος –20^ος αιώνες) είναι η μελοποιία της Ελληνικής Ψαλτικής Τέχνης, βυζαντινής και μεταβυζαντινής. Η Ψαλτική στην ορθόδοξη λατρεία είναι λογική μουσική, με την έννοια ότι η μουσική αποτελεί το ένδυμα του λόγου, ή, κατά πως λέει ο Γρηγόριος Νύσσης, «η μουσική ερμηνεύειν βούλεται την των λεγομένων διάνοιαν» (Migne PG, 44, 444). Κατά συνέπεια, πρέπει να το αναγνωρίζουμε και να το κανοναρχούμε μ’ευγνωμοσύνη ότι η Μουσική αυτή, ως Ψαλτική Τέχνη της λατρείας και ως ομόχυμο βλάστημα του λόγου, είναι το φυλακτήριο και το διαχρονικό σχολείο που περιφρουρεί και διαφυλάσσει και παραδίδει την γλώσσα την ελληνική, αλώβητη και καθαρή, με την ποικιλία των καταλήξεών της, με τους τόνους και τα πνεύματά της, όπως πέρασαν και αναπτύχθηκαν στην σημειογραφία της, γιατί αυτά είναι μελικά στοιχεία κι έχουν εκφραστικό βάρος ανεπανάληπτο. Ντυμένη με το μέλος των ψαλμάτων η ελληνική γλώσσα έγινε ιερή, καθ-ιερώθηκε, και φθέγγεται τις προσευχές των ορθοδόξων ελλήνων από γενεά σε γενεά. Κι είναι, ακριβώς, ο λόγος, η ελληνική γλώσσα, το ακαταμάχητο καο αδιαμφισβήτητο τεκμήριο της ελληνικότητας της βυζαντινής και μεταβυζαντινής Μουσικής. Κι είναι, κατά παραλληλία, η μουσική αυτή ένα απ’ τα κυριώτερα εκδηλώματα της ζωής των ελλήνων και μαζί ένα απ’ τα γνησιώτερα μέσα της εθνικής αυτοσυνειδησίας.

Και ωνομάσα, παραπάνω, αυτήν την μουσική ‘γραπτόν και έντεχνον ελληνικό μουσικό πολιτισμό’ και για τον λόγο ότι οι έλληνες αυτής της χιλιετίας, μεχρι τα μέσα του 19^ου αιώνος, δεν γνώριζαν κανέναν άλλον μουσικόν πολιτισμό, παρά μονάχα τον αραβοπέρσικο, τον οποίο μπόρεσαν και κράτησαν ως ‘εξωτερική ή εθνική μουσική’, ως μουσική αλλοφύλλων και αλλοθρήσκων λαών, χωρίς να επηρεάζει τη δική τους ‘εθνική και θρησκευτική μουσική έκφραση’. Έτσι έφτασε ως εμάς η μουσική αυτή εξειλιγμένη και εξηγημένη απ’ τους μεταβυζαντινούς έλληνες διδασκάλους, μουσικολογιωτάτους πρωτοψάλτες, λαμπαδαρίους, δομεστίκους, μοναχούς, ιερομονάχους, λογιωτάτους κληρικούς, επισκόπους και πατριάρχες, με μιαν αδιάκοπη διαδοχή μέσα στην αμετάλλαχτη λειτουργική πράξη της Εκκλησίας, και αποτελεί πατρογονικό κληρονόμημα και μνημείο τέχνης, όπως κι όλα τ’ άλλα. Και χρειάζεται από όλους εμάς προσεκτική και ευλαβική προσέγγιση, γιατί ανήκει σε όλους μας.

Με τις φτερούγες αυτού του μουσικού πολιτισμού πετάει ψηλά και φτερουγίζει παντού ο υμνογραφικός λόγος της Εκκλησίας, που είναι πάγκοινη έκφραση των συναισθημάτων των ανθρώπων στις δημόσιες λατρευτικές συνάξεις. Ο υμνογραφικός λόγος, η θαυμασιώτατη αυτή και ευγενέστατη ελληνική εκκλησιαστική ποίηση, είναι προσωπικός και μαζί καθολικός, κι είναι δημιούργημα των αγίων της Εκκλησίας, που είχαν βιωματική σχέση με τον Θεό. Ο υμνογραφικός λόγος προβάλλει έντονα το προσωπικό στοιχείο, για να τονίζεται η προσωπική πληρότητα του καθένα πιστού. Ο ορθόδοξος είναι μόνος, ‘ενώπιος ενωπίω’, απέναντι στον Θεό που λατρεύει. Κι επειδή ο Θεός και η ψυχή μας είναι δύο απόλυτα στοιχεία που προσδιορίζουν την ένταση ή την ανάταση ή την έκστασή μας, η έκφραση των συναισθημάτων μας είναι ποικιλώτατη. Ανάμεσα στον φόβο και στον πόθο απ’ τη δίψα του Θεού η υμνολόγα ψυχή υφαίνει σαν σαϊτα τους πολυποίκιλους και ποικιλώνυμους ύμνους της. Ο αίνος, ο ύμνος, η δοξολογία, το μεγαλυνάρι, το δοξαστικό, το ιδιόμελο και το προσόμοιο, όλη η ορθόδοξη υμνογραφία, ντυμένη με την βυζαντινή μουσική, είναι φωνητική υπόθεση κι αποτελεί την ηχητική έκφραση των πιστών κατά την προσομιλία τους με τον Θεό σε μιαν άμεση σχέση. Η αναφορά του λογικού ανθρώπου στον Θεό είναι ο λόγος, γιατί και ‘ο Λόγος σαρξ εγένετο’ για μας.

Όλα αυτά, που με κάπως αφοριστικό τρόπο σημειώθηκαν εδώ, ήταν αναγκαία επειδή πρέπει να τονισθεί ότι οι απαρχές της Βυζαντινής Μουσικής και η εξέλιξή της σε Τέχνη, με κορυφαία και ανεπανάληπτα επιτεύγματα, ευδοκίμησαν στον μοναστηριακό περίβολο και στον γενικώτερο εκκλησιαστικό χώρο, ως μουσική έκφραση της λατρείας. Ο αρίφνητος πλούτος των χειρογράφων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μελοποιίας αφορά αποκλειστικά στην εκκλησιαστική μουσική. Η μουσική αυτή, ως Ψαλτική Τέχνη, είναι η λόγια, η έντεχνη, η κλασσική Ελληνική Μουσική, και είναι φωνητική, μονοφωνική και ανόργανη. Παράλληλα, όμως, και παραπληρωματικά υπάρχει η δημοτική ή κοσμική ή λαϊκή μουσική, που έχει την δική της ιστορία και φιλολογία και λειτουργεί με τα ίδια στοιχεία της Ψαλτικής Τέχνης. Η κοσμική όμως, αυτή μουσική δεν είναι καταγραμμένη με την βυζαντινή σημειογραφία, παρά μονάχα σποραδικά απ’ τον ις΄ αιώνα και μετά και πιο συστηματικά κατά τον ιθ΄ και τον κ΄ αιώνα.

Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή, λοιπόν, Μουσική είναι η Ελληνική Μουσική που περιλαμβάνει τους δύο κλάδους της μουσικής έκφρασης, τον εκκλησιαστικό –λατρευτικό και κοσμικό- δημοτικό κλάδο` η χειρόγραφη παράδοση, όμως, της μουσικής αυτής αφορά στην Ψαλτική Τέχνη.

Η καταγραφή της υμνολογίας με σημειογραφία και η παράδοσή της με χειρόγραφους κώδικες αρχίζει στα μέσα του ι΄ αιώνος, ή και λίγο νωρίτερα. Δύο αιώνες πριν είχε αποκρυσταλλωθή, με τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό (…754), η οκτωηχία της ορθόδοξης Ψαλτικής, η οποία, ως σύστημα σχέσεων των ήχων και ομάδων τροπαρίων, ήταν γνωστή απ’ τον καιρό του Σεβήρου Αντιοχείας (512-519).

Η σημειογραφία, η σημαδιογραφία, η παρασημαντική, είναι αποκύημα του βυζαντινού πνεύματος και πολιτισμού και είναι ένα σοφό σύστημα για την τέλεια έκφραση της μονοφωνικής λογικής μουσικής. Απ’ την φανέρωσή της (μέσα ι΄ αιώνος) μέχρι σήμερα η βυζαντινή σημειογραφία πέρασε από τέσσερα στάδια εξελίξεως, που ορίζουν τις τέσσερις περιόδους της. Και την εξέλιξη και τον προσδιορισμό των περιόδων δεν τον ορίζουν ιστορικά γεγονότα, τα οποία μπορεί να συμβαίνουν κοντά στις αλλαγές της σημειογραφίας και να τις επηρεάζουν, αλλά εσωτερικές διεργασίες και εσωτερικά κριτήρια της σημειογραφίας. Τέτοια στοιχεία απαραίτητα και αδιάσειστα είναι τέσσερα: α) η εμφάνιση και ο αριθμός των σημαδιών` β) η ενέργεια των σημαδιών` γ) η αχρήστευση και η βαθμιαία εξαφάνιση κάποιων σημαδιών` και δ) η μεταγραφή του σχήματος κάποιων σημαδιών, αλλά κυρίως του μέλους της σημειογραφίας. Όταν συμβαίνει έστω και ένα, απ’ αυτά τα αφοριστικά στοιχεία, κάποια χρονική περίοδο και παγιώνεται, μπορούμε να μιλάμε για αλλαγή περιόδων στην παράδοση της σημειογραφίας.

Έτσι έχουμε:

α) την ‘πρώϊμη βυζαντινή σημειογραφία’

(μέσα ι΄ αιώνος έως 1177),

β) την ‘μέση πλήρη βυζαντινή σημειογραφία’

(1177-1670 περίπου),

γ) την ‘μεταβυζαντινή εξηγητική σημειογραφία’

(1670 περίπου-1814),

δ) την ‘αναλυτική σημειογραφία της Νέας Μεθόδου’

(1814 έως σήμερα).

Σ’ αυτό το διάστημα της υπερχιλιετίας γράφτηκαν πάνω από 7.000 (τόσοι περίπου είναι γνωστοί) μουσικοί κώδικες, μεμβράνινοι και χαρτώοι, απ’ τους ίδιους τους μελουργούς, -βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς-, που οι περισσότεροι ήταν και καλλιτέχνες κωδικογράφοι. Οι κώδικες αυτοί αποτελούν έναν αρίφνητο μουσικό πλούτο της νυχθήμερης ακολουθίας, περιέχουν μελοποιήματα αναφερόμενα σε όλα τα γένη και είδη μελοποιίας, και παραδίδουν τα ‘ποιήματα’ χιλίων περίπου βυζαντινών και μεταβυζαντινών μελουργών, των μεγάλων ελλήνων μελουργών, απ’ τους οποίους οι εκατό, τουλάχιστον, είναι κορυφαίοι δημιουργοί και μεγάλα πνεύματα της ανθρωπότητος. Ο αριθμός αυτών των χειρογράφων γράφτηκε με μια προϊούσα αύξηση` πολλά, σχετικά, χειρόγραφα γράφτηκαν τον ι΄- ιε΄ αιώνα, και πάμπολλα – ο διπλάσιος σχεδόν αριθμός- τον ιζ΄ έως και τον ιθ΄ αιώνα.

Τα δημιουργήματα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής μελοποιίας διακρίνονται σε τρία μεγάλα Γένη: α) το Παπαδικό Γένος μελών, το οποίο αναπτύχθηκε πάνω στην ψαλμική ποίηση του Δαβίδ, και αφορά στα σταθερά μέρη των Ακολουθιών της νυχθήμερης ασματικής πράξεως` β) το Στιχηραρικό Γένος, το οποίο αποτελεί το μουσικό ένδυμα των στιχηρών ιδιομέλων, των τροπαρίων δηλαδή που έχουν δικό τους – ίδιον μέλος, ψάλλονται μετά από κάποιον στίχο του Ψαλτηρίου και αναφέρονται στις εορτές του ορθοδόξου Εορτολογίου όλου του χρόνου` γ) το Ειρμολογικό Γένος, που και αυτό οφείλει την ονομασία του στο λειτουργικό βιβλίο Ειρμολόγιο. Το Ειρμολόγιο περιέχει τους ειρμούς, τα πρώτα τροπάρια –πρότυπα- των εννέα ωδών, του ποιητικού βυζαντινού είδους ‘Κανών’. Και τα τρία αυτά Γένη μελών διακρίνονται σε διάφορα είδη, ανάλογα με την μελική ανάπτυξη των νοημάτων και ανάλογα με το ύφος που επικρατούσε κατά εποχές και κατά τόπους. Στην εξέλιξη των ειδών της μελοποιίας καταγράφεται και η συμβολή των μεγάλων μελουργών που επέβαλαν αυτήν ή την άλλη εξέλιξη, πάντοτε μέσα στις τελετουργικές διατάξεις της Εκκλησίας και με φροντίδα για ‘πλείονα καλλωπισμόν’ των λατρευτικών ακολουθιών.

Η λογική λατρεία της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας, -με την ελληνική Λογοτεχνία, ως Ευχολόγιο και Υμνογραφία, και την ελληνική Ψαλτική Τέχνη, ως το κάλλιστο ηχητικό επιτήδευμα-, είναι πάνω απ’ όλα έκφραση αιωνιότητος. Η έκφραση αυτή δηλοποιεί και την βέβαιη και αμετάθετη πίστη και την κοινωνία των αγίων. Με την λατρεία μπορούν οι πιστοί να γεύονται απ’ τη γη τους ουρανούς.

πηγή:  http://ow.ly/zdMNp

Άλλο μουσικός και άλλο...μουσικολόγος (του Γεωργίου Χατζηχρόνογλου-Πρωτοψάλτου-Μουσικοδιδασκάλου)

Ύστερα από την διαµορφωθείσα κατάσταση στο χώρο των ιεροψαλτών της χώρας µας, θεωρώ χρέος µου να εκφράσω την άποψή µου και να συµβάλω στην αποκατάσταση της αλήθειας.

1. Δεν πρέπει να συγχέονται οι όροι «µουσική» και «µουσικολογία». Μουσική «θεραπεύουν» εκφράζουν άτοµα προικισµένα από το Θεό µε καλλιφωνία. Μουσικολογία µελετά ή ερευνά οιοσδήποτε νοήµων άνθρωπος, χωρίς κανένα ιδιαίτερο χάρισµα. Ο µουσικός (και εν προκειµένω ο ψάλτης) χρειάζεται τη µουσικολογία για να βελτιώνεται. συνέχεια...

Ανδρέας Ιωακείμ Χοράρχης-Dr Μουσικολογίας ΑΠΘ-Λαμπαδάριος Μητροπολιτικού Ναού Λαμίας

Σχολής Βυζαντινής Μουσικής Ι. Μ. Φθιώτιδος

«Γερμανός ο Μελωδός»

Ιδρύθηκε το 1997 με την πρωτοβουλία και την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φθιώτιδος κ.κ. Νικολάου. Έχει ως σκοπό την προβολή και διάσωση της Βυζαντινής Μουσικής καθώς και την πλαισίωση πολιτιστικών εκδηλώσεων της Ι. Μ. Φθιώτιδος. Αποτελείται από σπουδαστές Βυζαντινής Μουσικής καθώς και ιεροψάλτες που διακονούν σε διάφορους ναούς της Λαμίας. Εκτός από τη Λαμία έχει πραγματοποιήσει συναυλίες, λειτουργικές και άλλες εκδηλώσεις σε αρκετές πόλεις της Ελλάδος όπως η Θήβα, η Λιβαδειά, η Άμφισσα, η Χαλκίδα, η Θεσσαλονίκη, η Σπάρτη, η Καρδίτσα καθώς και σε διάφορους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς. Το έτος 2010 δημιουργήθηκε η παραδοσιακή ορχήστρα της Σχολής, με υπεύθυνο καθηγητή τον κ. Δημήτρη Λόζο και με σκοπό την διάσωση της Εθνικής μας μουσικής αλλά και την πλαισίωση της χορωδίας σε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Την χορωδία και τη ορχήστρα διευθύνει από το 2010 ο κ. Ανδρέας Ιωακείμ, Διευθυντής της Σχολής.

Ανδρέας Παν. Ιωακείμ

Γεννήθηκε στην Καλλονή της Λέσβου το 1978. Από μικρή ηλικία μαθήτευσε στην Βυζαντινή, Παραδοσιακή και Ευρωπαϊκή μουσική κοντά στον πατέρα του, ιερέα Παναγιώτη Ιωακείμ. Από 14 ετών άρχισε να υπηρετεί το ιερό αναλόγιο αρχικά ως Λαμπαδάριος και μετέπειτα ως Πρωτοψάλτης του Μητροπολιτικού ναού Μηθύμνης. Από το έτος 1997 έως σήμερα διακονεί το ιερό αναλόγιο ως Λαμπαδάριος του Μητροπολιτικού Ναού Λαμίας.. Είναι απόφοιτος του τμήματος Φ.Π.Ψ. της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, απόφοιτος του μεταπτυχιακού τμήματος Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και υποψήφιος διδάκτωρ στο ίδιο τμήμα. Έχει αποκτήσει τα πτυχία του Ιεροψάλτου, της Βυζαντινής Μουσικής, τα διπλώματα Βυζαντινής Μουσικής και Μουσικοδιδασκάλου καθώς και τα πτυχία Αρμονίας, Αντίστιξης και Φούγκας. Από το 2000 συνεργάζεται με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών συμμετέχοντας ως μονωδός στο συμφωνικό έργο «ΙΩΒΗΛΑΙΟΝ» του Γ. Βούκανου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών αλλά και σε υπόλοιπα συμφωνικά έργα (Αρετών Ανωτέρα, Ταξίδι στο Όνειρο) και πολιτιστικές εκδηλώσεις σε διάφορα μέρη της Ελλάδος όπως Θεσσαλονίκη (Μέγαρο Μουσικής, αίθουσα τελετών Α.Π.Θ.) στον Πειραιά, στο Μιστρά, στην Πάτρα, στο Βόλο και στην Εθνική Λυρική Σκηνή Αθηνών. Το 2002 συμμετείχε στη σειρά ντοκιμαντέρ της ΝΕΤ «Ηλεία στο πέρασμα των αιώνων».
πηγή: http://www.imfth.gr/content/vyzantini-horodia-ieras-mitropoleos-germanos-o-melodos

Δελτίο τύπου: Συνάντηση με εκπροσώπους φορέων της Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής

Στην Αθήνα, την Τετάρτη 2 Ιουλίου 2014 και ώρα 7.00΄ μ. μ. και στο επί της οδού Ακαδημίας αρ. 95 (3ος όροφος) γραφείο του Πανελληνίου Συνδέσμου Ιεροψαλτών "Ρωμανός ο Μελωδός και Ιωάννης ο Δαμασκηνός", πραγματοποιήθηκε συνάντηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου,..........συνέχεια

Πρόσκληση στην Eορταστική Πανήγυρη του Ιερού Ναού Προφήτη Ηλία Αγίας Παρασκευής

 

πηγή:  http://ow.ly/z8km7

Ιερά Πανήγυρις Ιερού Ναού Προφήτου Ηλιού ( Τσακού) Αγίας Παρασκευής 19 και 20 Ιουλίου 2014

πηγή: http://ow.ly/z8jgw

 
ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΗΛΙΟΥ
Ιερά Πανήγυρις Ιερού Ναού Προφήτου Ηλιού ( Τσακού) Αγίας Παρασκευής 19 και 20 Ιουλίου 2014.
Ζήλῳ οὐρανίῳ πυρποληθείς, φλέγεις τὴν ἀπάτην, ὡς πυρίπνους καὶ ζηλωτής· ὅθεν ἀνυψώθης ἐν ἅρματι πυρίνῳ, ὦ Ἠλιοὺ Προφῆτα, πρὸς βίον ἄφθαρτον.
Κατόπιν προσκλήσεως από τον Πρωτοπρεσβύτερο του Ιερού Ναού Προφήτου Ηλιού ( Τσακού) Αγίας Παρασκευής Αττικής, το StudioVGgr. Ευάγγελος Νικ.Γούλας θα καλύψει την Ιερά πανήγυρη με Βιντεοσκόπηση και φωτογράφιση στις 19 & 20 Ιουλίου 2014. Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες. Για όσους φίλους παρευρεθούν θα έχουμε την ευκαιρία για μία θερμή χειραψία και να τα πούμε από κοντά.
Βιογραφία Μέσα στη χορεία των Προφητών της Παλαιάς Διαθήκης ξεχωριστή είναι η θέση του προφήτη Ηλία. Στην Καινή Διαθήκη το όνομα του προφήτη Ηλία αναφέρεται πολλές φορές από τον ίδιο τον Ιησού Χριστό. Ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του Προδρόμου, είπε πως ο Ιωάννης θα ερχόταν «ἐν πνεύματι καὶ δυνάμει Ἠλίου», θα είχε δηλαδή τα γνωρίσματα και το ζήλο του προφήτη Ηλία, θα ήταν ο ίδιος ο προφήτης Ηλίας, όπως ο λαός τον περίμενε να ξανάρθει. Ο Ιησούς Χριστός, όταν έδωσε μαρτυρία για τον πρόδρομο Ιωάννη κι έπλεξε το εγκώμιο του, είπε πως αυτός ήταν ο Ηλίας «Αν θέλετε, να το παραλεχθείτε, αυτός είναι ο Ηλίας, που έμελλε να έλθει».
Το πιο σπουδαίο είναι ότι οι μαθητές επάνω στο βουνό, κατά τη θεία Μεταμόρφωση, είδαν τους δυο Προφήτες, τον Μωϋσή και τον Ηλία, να συνομιλούν με τον Ιησού Χριστό. Όλα αυτά φανερώνουν την ξεχωριστή θέση του προφήτη Ηλία ανάμεσα στους Προφήτες και μέσα στη συνείδηση του λαού. Ακόμα και στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, ακούοντας τη διδασκαλία και βλέποντας τα θαύματά του, έβλεπαν τον προφήτη Ηλία, που είχε ξανάρθει. Ο Ιησούς Χριστός ρώτησε· «Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι;». Κι οι μαθητές είπαν’ «Ἰωάννην τὸν βαφτιστήν, ἄλλοι δὲ Ἠλίαν….».
Ἐπέσχεν ὄμβρον, πῦρ τρίτον φέρων κάτω, Σχίζει δὲ ῥεῖθρον Ἠλίας τρέχων ἄνω. Δίφρῳ ἀνηρπάγης περὶ εἰκάδα, Ἠλία ἱππεῦ.
Εκκλησιαστικό Ρεπορτάζ, Ευάγγελος Νικ.Γούλας 6997211690